Ağ Topolojileri

Değerli arkadaşlar, merhaba! Bu yazımızda sizlere, 'Ağ Topolojileri' konusunu aktaracağız. Fakat bu yazıyı okumadan önce aşağıda linki bulunan yazıyı okumanızı öneriyoruz.

Ağ Çeşitleri

'Topoloji' dediğimiz yapı aslında ağdaki bilgisayarların nasıl yerleştirileceğinin belirlenmesini sağlayan yapılardır. Bu kavram genel olarak iki gruba ayrılır:

  1. Fiziksel Topoloji
    • Ağın fiziksel olarak nasıl görüneceğini belirler.
  2. Mantıksal Topoloji
    • Ağdaki veri akışının nasıl olacağını belirler.

Topoloji gruplarının yanında bir de topoloji türleri mevcuttur. Bunlar arasından en çok kullanılan 4 topolojiyi inceleyceğiz.

  1. Doğrusal Topoloji (Bus Topology)
    • Bu topolojide iletişim, bir hat üzerinden gerçekleşir. Bir koaksiyel kabloya (tabii bu sayı artabilir) bağlı olan cihazlar kendi aralarında o kablo üzerinden haberleşir. 
    • Bu topolojide iletişim, sırayla gerçekleştirilir yani A bilgisayarı C bilgisayarına direkt olarak bir veri gönderemez; önce o veri B bilgisayarından geçmek zorunadır. Aşağıdaki ilgili görsele bir bakın.
    • Örneğin A bilgisayarı C bilgisayarına bir veri gönderecek olsun. Hat üzerinde bu veri önce B bilgisayarını ziyaret edeceği için veriye ilk önce B bilgisayarı bakar. B bilgisayarı verinin kendine ait olmadığını anladığı zaman bunu tekrar hat içerisine bırakır ve veri yol almaya devam eder. Veri, yollandığı bilgisayarı bulana kadar hat üzerinde ilerler. Yani C bilgisayarına geldiğinde veri iletilmiş olur. Bu yapının birkaç bilgisayardan oluştuğunu düşünün; tam bir kaos...
    • Aşağıda, verinin nasıl gidip geldiğini göreceksiniz.
    • Bus Topolojisi'nde iletim, iki taraflıdır yani birden fazla bilgisayar veri gönderip alabilir. Fakat örneğin aynı veri yolunu kullanan iki cihazın veri yollaması, tıkanıklığa ve yavaşlığa yol açar. Dolayısıyla veri iletim hızı diğer topolojilere göre daha yavaştır.
    • Yeşil, uzun kutu ile gösterdiğim segmente literatürde Trunk adı verilir.
    • Bus topolojisinde en sık kullanılan kablo türleri; Koaksiyel, Fiber ve Twisted Pair kablo iken protokoller ise Ethernet ve Localtalk protokolleridir.
    • Avantajları:
      • Kurmak, uygulamak ve genişletmek kolaydır.
      • Kablolama yapısı güvenlidir.
      • Diğer topolojilerden daha ucuzdur.
      • Tek bir kablo yeterli olabilir.
      • Merkezi birime ihtiyaç duymaz.
    • Dezavantajları:
      • Sınırlı kablo uzunluğu ve sınırlı genişletme (istasyon sayısı).
      • Kablo hataları zor tespit edilir.
      • Eğer kabloda bir sorun olursa bütün ağ etkilenir.
      • Bakımı zordur, bakım maliyetleri yüksektir.
      • Ne kadar bilgisayar eklenirse trafik o kadar yoğun olur ve performans düşer.
      • Sonlandırıcıları mevcuttur; kapalı bir yol izlenir:
  2. Yıldız Topolojisi (Star Topology)
    • En çok kullanılan topolojidir.
    • Yıldız Topolojisi'nde veri aktarımının gerçekleşebilmesi için merkezi bir birim olması şarttır. Merkezde bir Switch veya Hub vardır. Bu topoloji içerisindeki cihazların hepsi bu merkezi birime bağlıdır. 
    • Bus topolojisine göre daha iyidir. Çünkü bu topolojide bir cihazda bir sorun olduğunda ağın tümü etiklenmez. Ayrıca Bus'a göre daha hızlı bir topoloji türüdür.
    • Herhangi bir veri gönderilirken veri, ilk önce merkezi birime gider.
    • Bu topolojide her istasyonun merkezi birime uzaklığı maksimum 100 metredir. Fakat bu 100 metre kuralını aşabilmek için ek Switch'ler de kullanılabilir.
    • Yıldız toplojide karşınıza 'EtherChannel' şeklinde bir ifade çıkabilir. EtherChannel dediğimiz yapı, daha hızlı ve yedekli bağlantılar için kullanılır. Genel tabirle EtherChannel; birden fazla fiziksel Ethernet portunun bağlantı yapısını tek bir mantıksal bağlantıda gruplayan bir 'Port Aggregation - Bağlantı Toplama' teknolojisidir.
    • Burada, UTP kablo kullanılır.
    • Avantajları:
      • Ağı kurmak ve yeni istasyonlar eklemek kolaydır.
      • Bir kabloda yahut cihazda (istasyonda) bir sorun oluştuğunda ağın tamamı etkilenmez.
      • Bus topolojiye göre daha hızlıdır.
      • Sorunu tespit edip gidermek kolaydır.
    • Dezavantajları:
      • Switch veya Hub (Merkezi Birim) bozulursa ağ çöker.
      • Diğer topolojilere göre daha fazla kablo gerektirir.
      • Bus topolojisine göre daha maliyetlidir.
  3. Halka Topolojisi (Ring Topology)
    • Aşağıda, bir örneğini görebilirsiniz.
    • Burada, bağlantı için UTP ve STP kablo kullanılır. 
    • Bu topolojide veri akışı tek yönlüdür. Bunu sağlayan şey MAU'dur (Multistation Access Unit).
    • Bu topolojide yer alan cihazların arasında 'T' harfine benzer bir konnektör bulunur. Bu konnektörün literatürdeki adı ise "Tee Connector" şeklindedir. Bu 'T' harfinin sağ ve sol tarafı sayesinde cihazlar birbirirne bağlanabilir. Tee Connector şuna benzemektedir:
    • Bus topolojide olduğu gibi sonlandırıcı kullanılmaz. Zaten halka şeklinde bir yapı olduğu için sonlandırıcının oldukça mantıksız olduğunu anlayabilirsiniz. Bu noktada Tee Connector ile sonlandırıcıyı karıştırmamak gerekir.
    • Avantajları:
      • Bilgisayarlar arasındaki bağlantıyı yönetmek için bir ağ sunucusu gerekmez.
      • 'Token Ring' kullanılarak ağ büyütülebilir; kendisi bir protokoldür. Ancak ağın büyütülmesi toplam sistem performansına çok az (olumlu) etki eder.
        • Token Ring, 'OSI Modeli'nin 'Data Link - Veri İletim' katmanında bulunan protokollerin üzerinde barındırabileceği bir yerel ağ teknolojisidir. 'Token' isimli özel bir yapı, halkanın tamamını dolaşır.
      • Yoğun ağ yükü altında Yıldız Topolojisi'nden daha iyi performansa sahiptir.
    • Dezavantajları:
      • Veri akışı tek yönlü olduğu için veri, her cihaza uğrar. Dolayısıyla düğümlerden herhangi biri, kablo veya MAU bir zarar görürse bütün ağ etkilenecektir.
      • Cihazların taşınması, eklenmesi veya değiştirilmesi ağ yapısını etkileyebilir.
      • Burada kullanılan Ağ Bağdaştırıcı Kartı ve MAU, pahalıdır.
      • Bilinen en pahalı topolojidir.

       4. Karmaşık Topoloji (Mesh Topology)

    • Ağdaki bütün uçlar birbirine bağlıdır. Bu özellik sayesinde bir noktadan geçmek isteyen veri, oluşabilecek sıkıntı karşısında başka bir noktadan geçebilir.  
    • Daha çok WAN'larda kullanılır.
    • Elektrik santralleri, nükleer santraller gibi; kesintisizliğin gerektiği yerlerde kullanılır.
    • Burada maliyet asla düşünülmez çünkü kesntisizlik çok önemlidir.

Topoloji Karşılaştırmaları

Yayınlanma Tarihi: 2022-07-31 18:15:20

Son Düzenleme Tarihi: 2022-11-18 22:35:58